Urlop wypoczynkowy – ile dni przysługuje? Wymiar, nowe przepisy i kalkulator

Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi?

Roczny wymiar urlopu pracownika pełnoetatowego wynosi 20 dni, jeżeli jego staż urlopowy jest krótszy niż 10 lat, albo 26 dni, jeżeli staż wynosi co najmniej 10 lat. Podstawę stanowi art. 154 Kodeksu pracy.

Do stażu urlopowego wlicza się nie tylko zatrudnienie u obecnego pracodawcy. Znaczenie mogą mieć wcześniejsze okresy zatrudnienia, ukończona szkoła oraz — po zmianach z 2026 roku — także udokumentowane okresy określonych form aktywności zawodowej.

Pierwszy urlop w pierwszym roku pracy

Osoba podejmująca pierwszą pracę nabywa prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 rocznego urlopu. Zasada ta wynika z art. 153 §1 Kodeksu pracy. W kolejnych latach prawo do urlopu nabywa się z góry 1 stycznia.

Jak obliczyć urlop przy niepełnym etacie?

Przy części etatu podstawę 20 lub 26 dni mnoży się przez wymiar etatu. Jeżeli wynik obejmuje niepełny dzień, zaokrągla się go w górę do pełnego dnia.

Przykład: pracownik na 3/4 etatu ze stażem co najmniej 10 lat ma 26 × 3/4 = 19,5 dnia. Po zaokrągleniu jego roczny wymiar wynosi 20 dni.

Wymiar ustala się w dniach, ale urlopu udziela się godzinowo zgodnie z rozkładem pracy. Jeden dzień urlopu odpowiada co do zasady 8 godzinom. Dlatego pracownik na pół etatu może wykorzystać urlop w sposób odpowiadający liczbie godzin zaplanowanych w konkretnych dniach.

Co wlicza się do stażu urlopowego?

Staż urlopowy obejmuje okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do 20 albo 26 dni urlopu. Przy wykształceniu bierze się pod uwagę najwyższy ukończony poziom, a okresów nauki nie sumuje się.

Zasadnicza szkoła zawodowa

do 3 lat

Średnia szkoła zawodowa

do 5 lat

Średnia szkoła ogólnokształcąca

4 lata

Szkoła policealna

6 lat

Szkoła wyższa

8 lat

Jeżeli nauka i zatrudnienie przypadały na ten sam okres, pracownik wybiera rozwiązanie korzystniejsze. Tego samego czasu nie dolicza się dwa razy.

Nowe przepisy o stażu pracy w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym i od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym do stażu pracowniczego mogą być zaliczane również udokumentowane okresy wskazane w nowych przepisach, między innymi niektóre umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej i współpraca z osobą prowadzącą działalność.

Takich okresów nie dolicza się automatycznie. Pracownik musi je udokumentować. W zależności od rodzaju aktywności może służyć temu zaświadczenie ZUS albo inny dokument dopuszczony przez przepisy. Ustawa przewiduje 24-miesięczny okres przejściowy na przedstawienie dokumentów dotyczących wcześniejszych okresów.

Przykład: pracownik ma 4 lata zaliczane z tytułu szkoły średniej, 3 lata zatrudnienia i 4 lata udokumentowanego, niepokrywającego się z nimi zlecenia. Po uznaniu dokumentów jego staż może wynieść 11 lat, co wymaga ponownego ustalenia wymiaru urlopu.

Zmiana pracodawcy i urlop uzupełniający

Po zmianie pracodawcy wymiar urlopu ustala się z uwzględnieniem urlopu wykorzystanego wcześniej w tym samym roku. Informacja o wykorzystanym urlopie znajduje się w świadectwie pracy.

Gdy pracownik osiąga 10-letni staż w trakcie roku albo dokumenty zwiększające staż zostaną uznane, pracodawca powinien ponownie obliczyć wymiar. Jeżeli spełnione są warunki, pracownik nabywa prawo do urlopu uzupełniającego, czyli różnicy pomiędzy wyższym a dotychczasowym wymiarem.

Czy pracodawca może przyznać więcej urlopu?

Tak. Firma może wprowadzić korzystniejszy wymiar urlopu w umowie, regulaminie albo polityce benefitowej. Jest to dobrowolne rozwiązanie korzystniejsze dla pracownika, a nie ustawowy obowiązek.